2.กรอบความคิดการ ศึกษาทางเลือก

พระราชบัญญัติการศึกษาทางแห่งชาติ พ.ศ. 2542 กล่าวถึงการศึกษาตลอดชีวิต และการศึกษาอีกสามรูปแบบ ได้แก่  1.การศึกษาในระบบ 2.การศึกษานอกระบบ และ 3.การศึกษาตามอัธยาศัย โดยสถานที่อาจจัดการศึกษารูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง หรือ ทั้งสามรูปแบบก็ได้ และให้มีการเทียบโอนผลการเรียนรู้ที่ผู้เรียนสะสมไว้ในระหว่างรูปแบบเดียวกันหรือต่างรูปแบบก็ได้ พร้อมกันนั้นยังได้เปิดทางให้กับการศึกษาอีกรูปแบบหนึ่ง การศึกษาที่จัดโดยภาคประชาชน สถาบันทางสังคมต่างๆ ไว้ในมาตรา 12 และยอมให้มีสถานศึกษาที่ตางไปจากโรงเรียนแบบเดิม คือ สถานศึกษาประเภทศูนย์การเรียน ในมาตรา 18(3) เพียงแต่ไม่มีนิยาม หรือยังไม่มีความชัดเจนอยู่ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฯ ว่า รูปแบบการศึกษาหลังนี้คืออะไร มีความสัมพันธ์กับการศึกษาอีกสี่รูปแบบอย่างไร การที่รัฐธรรมนูญปี 2550 ตัวบทกฎหมายสูงสุดของชาติ อันเกิดขึ้นภายหลังพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฯ เกิดขึ้นภายหลังการปฏิรูปการศึกษามาแล้วเกือบสิบปี ได้มีบทบัญญัติดกล่าวถึงรูปแบบการศึกษาอีกรูปแบบหนึ่ง คือ “การศึกษาทางเลือก” ขึ้นเป็นครั้งแรก ในบทบัญญัติ มาตรา 49 วรรคสาม “การจัดการศึกษาอบรมขององค์กรวิชาชีพหรือองค์กรเอกชน การศึกษาทางเลือกของประชาชน การเรียนรู้ด้วยตนเอง และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ย่อมได้รับการคุ้มครองและส่งเสริมที่เหมาะสมจากรัฐ” ในการนี้ ย่อมต้องมีความหมายอย่างสำคัญต่อการพัฒนาเปลี่ยนแปลง การศึกษาของชาติในระยะต่อไป อย่างน้อยก็ในนัยยะต่อไปนี้ ประการแรก เป็นการยืนยันความมีอยู่จริงของการศึกษาทางเลือก ที่คู่ขนานและร่วมส่วนอยู่กับการศึกษากระแสหลักตลอดมา ประการที่สอง เป็นการให้หลักประกันถึงเวลาแล้วที่การศึกษาไทยจะต้องสร้างวิถีทางของการศึกษาที่มีความหลากหลาย...
Read more »