3. ทำไมต้องมีการศึกษาทางเลือก

มูลเหตุสำคัญความจำเป็นที่ต้องมีการศึกษาทางเลือกในสังคมไทย ย่อมพิจารณาได้จากสถานการณ์ในระดับโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ทศวรรษ จากยุคอุตสาหกรรมสู่ยุคอุตสาหกรรมข่าวสารและสังคมเศรษฐกิจฐานความรู้ แต่โดยที่ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นภายใต้วิกฤตการณ์รุนแรงทั้งทางการเมือง สังคม และสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ รวมถึงในตัวระบบศึกษาเอง อันเป็นเครื่องมือสำคัญของการพัฒนามนุษย์ การศึกษาแม้สร้างความก้าวหน้าในอัตราการรู้หนังสือของประชากร การเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรที่มีระดับความรู้ขั้นอุดมศึกษา และเทคโนโลยีการสื่อสารอย่างอินเตอร์เน็ต และบริการเครือข่าย World Wide Web ที่ช่วยให้การสร้าง การใช้ และการกระจายความรู้ เป็นไปได้อย่างรวดเร็ว แต่พร้อมกันนั้นก็ได้สะสมปัญหาความรุนแรงและความเสื่อในตัวระบบการศึกษามากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในเรื่องผู้สำเร็จการศึกษามีคุณภาพและสามารถต่ำ ก้าวไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลงของพลวัตความรู้ แปลกแยก ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงของการดำรงชีวิตในสังคม การบริหารจัดการระบบการศึกษาโดยรวมขาดประสิทธิภาพ และสำคัญที่สุด แทนที่จะพัฒนาชีวิตด้วยการบ่มสร้างปัญญา กลับกลายเป็นระบบของการแข่งขัน บนฐานความเห็นแก่ตัว ซึ่งนำไปสู่ชีวิตและสังคมที่เสื่อมลง ดังตัวอย่างหนึ่ง ที่สะท้อนปัญหาคุณภาพของระบบการศึกษาไทย จากรายงาน “สมรรถนะการศึกษาของไทยในเวทีสากล” , 2551 โดยสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา สรุผลการดำเนินงานจัดการศึกษาในภาพรวม ช่วงปี พ.ศ. 2545-2550 ดังนี้ ประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ที่ไม่รู้หนังสือเพิ่มขึ้น คือจากร้อยละ 4.7 ในปี 2545 เป็น 7.4 ในปี 2550 (สถิติของ IMD) การประเมินของ...
Read more »