01-การขับเคลื่อน

วิสัยทัศน์ เป้าหมาย ยุทธศาสตร์ และมาตรการทั้งหลาย จำเป็นที่จะต้องมีกลไกของการขับเคลื่อนมารองรับ  ทั้งที่เป็นหน่วยงานหรือองค์กรนำภาครัฐและภาคประชาสังคม เพื่อผลักดันบริหารจัดการให้กลไกอื่นๆ มีการเคลื่อนตัว , กลไกทางด้านการเงิน การคลังที่จะแสดงบทบาทเข้ามารองรับสนับสนุนอย่างเป็นจริง  ตลอดจนการมีกระบวนการรณรงค์ทางสังคมที่เข้มแข็ง สามารถสร้างพลังแรงหนุนจากทุกๆ ภาคส่วนให้มาประกอบกันด้วย  ดังนี้ 1 .องค์กรเครือข่ายการศึกษาทางเลือกภาคประชาสังคม ในสังคมทุกวันนี้และอนาคตอันใกล้ที่โลกไร้พรมแดนมากขึ้นทุกที รัฐชาติและความสัมพันธ์ในวิถีชีวิตผู้คนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเป็นอย่างมาก  เรื่องหนึ่งที่เห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้นเรื่อยๆ คือความสามารถในการบริหารสังคมโดยรวมของรัฐจะลดน้อยถอยลง ด้วยสิ่งที่สังคมต้องการมีขนาดและความซับซ้อนมากเกินกว่าลำพังเพียงกลไกในรูปแบบเดิมของรัฐจะจัดการได้  ในสภาพการณ์เช่นนี้ กลุ่มและองค์กรปฏิบัติการทางสังคมในรูปเครือข่ายของภาคประชาสังคมต่างๆ จะทวีบทบาทร่วมส่วนในการขับเคลื่อนสังคมมากขึ้นเป็นลำดับ อย่างถือเป็นเรื่องจำเป็นหลีกเลี่ยงไม่ได้  โดยรัฐจะต้องเปลี่ยนแปลงทัศนคติ ลดความหวาดระแวง ลดการยึดถือหวงแหนในอำนาจและผลประโยชน์ แล้วหันไปทำสิ่งที่ตรงกันข้าม คือการมุ่งเสริมสร้างศักยภาพให้กับภาคประชาสังคม ดังในการปฏิรูปการศึกษา ไม่ว่าจะเป็นหลักการตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฯ แผนการศึกษาแห่งชาติ และข้อเสนอทางยุทธศาสตร์ใดๆ ต่างกรรมต่างวาระ  ทุกฉบับต่างล้วนให้ความสำคัญกับการสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนของสังคม  โดยเฉพาะการส่งเสริมให้มีภาคีเครือข่ายภาคประชาสังคมในทุกระดับ ทั้งระดับนโยบายและปฏิบัติการทั้งส่วนกลางและเขตพื้นที่  เหมือนกับว่า รัฐตระหนักได้แล้วถึงความสำคัญของภาคประชาสังคมที่ไม่อาจปฏิเสธต่อไปได้นี้ อย่างไรก็ตาม โดยข้อเท็จจริงที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน สังคมไทยยังไม่มีองค์กรเครือข่ายภาคประชาสังคมทางด้านการศึกษา ที่ถือได้โดยแท้จริงว่ามีการดำเนินงานเข้มแข็งและต่อเนื่อง ที่มีอยู่ทั้งหมดยังต้องการการสนับสนุนและพัฒนาอยู่อีกมาก ในข้อนี้ ภาคประชาสังคมต้องสรุปบทเรียนกันเองอย่างจริงจัง ว่ามีมูลเหตุมาจากอะไร  แต่ถ้ากล่าวถึงเหตุที่เกี่ยวกับทางภาครัฐ เป็นที่ชัดเจนว่าองค์กรเครือข่ายทางการศึกษาของประชาชนยังไม่ได้รับการสนับสนุนอย่างแท้จริงจากรัฐ  ทุกนโยบาย ทุกแผนงาน ทุกมาตรการยังคงนิ่งอยู่ในกระดาษ  หน่วยปฏิบัติการยังไม่เปลี่ยนแปลงทัศนคติจากความหวาดระแวง ฝ่ายการเมืองและฝ่ายบริหารก็ยังไม่ลดราจากเรื่องอำนาจและผลประโยชน์ การเสนอกลไกหลัก “องค์กรเครือข่ายการศึกษาทางเลือกภาคประชาสังคม” ในที่นี้...
Read more »

มาทำความรู้จักกับคุณลักษณะของการศึกษาทางเลือก ที่มีองค์ประกอบอันหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น ปรัชญาและจุดมุ่งหมาย หลักสูตร วิธีการเรียน และการวัดและประเมินผล องค์ประกอบ สถานศึกษาแบบแผนเดิม นวัตกรรมสถานศึกษาทางเลือก ปรัชญาและ จุดมุ่งหมาย เน้นความเป็นพลเมือง  เพื่อความเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่ดี ตอบสนองต่อแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ตอบสนองตลาดการจ้างงาน ให้คุณค่าต่อความเป็นมนุษย์ และความหลากหลาย เพื่อพัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีอิสระทางปัญญา มีความสุขและความสร้างสรรค์ สามารถประสบความสำเร็จได้ตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพของแต่ละคน หลักสูตร ยึดตามหลักสูตร มาตรฐาน และ 8กลุ่มสาระวิชาของส่วนกลาง มีความสมดุลผสมผสาน ครอบคลุมองค์รวมความเป็นทั้งหมดของชีวิต  ทั้งวิชาการและวิถีชีวิต  ความรู้และคุณธรรม  ภูมิปัญญาตะวันตกและตะวันออก  ความเป็นสากลและความเป็นไทย พัฒนาหลักสูตรตามแนวปรัชญาการศึกษาใหม่ เช่น วอลดอร์ฟ มอนเตสเซอร์รี่ นีโอฮิวแมนนิส  Constructionism วิถีพุทธ ฯลฯ  และให้ความสำคัญกับหลักสูตรท้องถิ่น วิธีการเรียน เน้นการสอนมากกว่าการเรียนรู้ ครูเป็นศูนย์กลาง เรียนเป็นวิชาๆ ตามตารางสอน  อยู่ในห้องเรียน ใช้หนังสือ แบบเรียน สื่อการเรียนการสอนเป็นหลัก  ...
Read more »

ยุทธศาสตร์และมาตรการขับเคลื่อนการศึกษาทางเลือก ปฏิรูปการเรียนรู้ - สร้างความเสมอภาค – คืนการศึกษาให้ชุมชน สังคม ยุทธศาสตร์ 1 ปฏิรูปการเรียนรู้ : สร้างสรรค์นวัตกรรมการเรียนรู้ตามหลักการพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ สังคมไทยต้องทำความเข้าใจกันใหม่ถึงความหมายอันแท้จริงของการศึกษาเรียนรู้ เพื่อนำการศึกษาไทยไปสู่การสร้างปัญญา พัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ อย่างสอดคล้องกับธรรมชาติและศักยภาพในการเรียนรู้ของมนุษย์ ปัจจัยสำคัญคือการนำปรัชญา วิธีการและประสบการณ์ของการศึกษาทางเลือกเข้าไปอยู่ในสถานศึกษาและหลักสูตรการศึกษาทุกรูปแบบ เพื่อทำการศึกษาให้เข้ากับตัวผู้เรียนตามความแตกต่างของแต่ละคน/กลุ่ม เปิดโอกาสสร้างทางเลือกหลากหลายของการศึกษาเรียนรู้ที่ทำให้คนค้นพบตนเอง เกิดพัฒนาการ จนทุกคนสามารถประสบความสำเร็จในชีวิตได้ตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพของตน พร้อมทั้งให้มีความยืดหยุ่นในเรื่องมาตรฐานการเรียนรู้ตามหลักสูตรและการวัดและประเมินผลการศึกษา มาตรการหลัก : 1) สร้างกระบวนทัศน์ใหม่ความหมายที่แท้จริงของการศึกษาเรียนรู้ทั่วทั้งสังคม จัดการรณรงค์อย่างต่อเนื่องจริงจังเพื่อสร้างความเห็นพ้องต้องกันทั่วทั้งสังคม หัวใจสำคัญของการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สองต่อไปนี้ คือ การพลิกเปลี่ยนสร้างกระบวนทัศน์ใหม่ความหมายที่แท้จริงของการศึกษาเรียนรู้ พร้อมทั้งทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งต่อบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ ที่ให้ความคุ้มครองและส่งเสริมแก่การศึกษาทางเลือกของประชาชน การเรียนรู้ด้วยตนเอง และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ลำพังการศึกษาในรูปแบบหลักสูตรวิธีการเรียนการสอนแบบเดิม ก้าวไม่ทันกับการเรียนรู้ในโลกยุคใหม่และไม่สามารถตอบสนองกลุ่มผู้เรียนที่มีความแตกต่างกันออกไปมากขึ้นทุกที  การศึกษายุคใหม่มีความจำเป็นที่จะต้องมีการศึกษาทางเลือก ด้วยการสร้างสรรค์นวัตกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย การเรียนรู้ที่ยึดหลักผู้เรียนสำคัญที่สุด ผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้ การศึกษาจะต้องจัดให้ผู้เรียนพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ  จากนี้ไป การศึกษาไทยจะต้องปรับเปลี่ยนจากการศึกษาระบบเดียวไปสู่การศึกษาหลากหลายรูปแบบ หลากหลายวิธีการที่เหมาะสมกับตัวผู้เรียน เพื่อให้ทุกคนมีทางเลือกไปสู่ความสำเร็จได้ตามจังหวะเวลาและความสามารถของแต่ละคน อย่างมีฉันทะและทักษะในการเรียนรู้ด้วยตนเองและการเรียนรู้ตลอดชีวิต ซึ่งในการนี้ มีความจำเป็นต้องลดบทบาทการจัดการศึกษาของภาครัฐ แล้วสนับสนุนให้ทุกภาคส่วนในสังคมได้เข้ามามีส่วนร่วมเป็นผู้จัดการศึกษาเรียนรู้แทนภาครัฐ 2) สร้างการศึกษาทางเลือกในโรงเรียนในสถานศึกษา ส่งเสริม ยกย่องและเพิ่มจำนวนโรงเรียนทางเลือก ศูนย์การเรียนทางเลือก และสถานศึกษาที่เป็นต้นแบบนำหน้าในการสร้างสรรค์นวัตกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย  โดยการใช้ประโยชน์จากแนวคิด วิธีการและประสบการณ์ของการศึกษาทางเลือกมาสร้างหลักสูตรและกระบวนการเรียนรู้ต่างๆ ที่ตอบสนองต่อผู้เรียนทุกกลุ่ม...
Read more »