3.1 การขยายตัวการศึกษาในเนเธอร์แลนด์

เนเธอร์แลนด์ หัวใจสำคัญของระบบการศึกษาในประเทศเนเธอร์แลนด์ก็คือ เสรีภาพทางการศึกษา โดยรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ให้การรับรองหลักการข้อนี้ไว้ในมาตรา 23 ของรัฐธรรมนญฉบับปัจจุบันไว้ดังนี้ ม. 23 (2) ทุกคนมีเสรีภาพที่จะจัดการศึกษาโดยปราศจากอคติในการตรวจสอบของหน่วยงานที่รับผิดชอบในส่วนที่เกี่ยวกับรูปแบบการจัดการศึกษาที่กำหนดไว้ในกฎหมาย   สิทธิในการพิจารณาความสามารถและจรรยาของครูให้เป็นไปตามกฎหมายที่บัญญัติโดยรัฐสภา (5) การกำหนดมาตรฐานสำหรับโรงเรียนที่ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐทั้งเต็มจำนวนหรือบางส่วนให้เป็นไปตามกฎหมายที่บัญญัติโดยรัฐสภา ในกรณีของโรงเรียนเอกชนให้คำนึงถึงเสรีภาพในการจัดการศึกษาตามความเชื่อทางศาสนาหรือความเชื่ออื่นด้วย (6) รัฐให้การรับรองมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานทั้งของโรงเรียนเอกชนที่ได้รับเงินสนับสนุนเต็มจำนวนจากรัฐและของโรงเรียนรัฐบาล การจัดสรรในเรื่องที่เกี่ยวข้องจะเคารพต่อเสรีภาพของโรงเรียนเอกชนที่จะเลือกอุปกรณ์ช่วยสอนและแต่งตั้งครูผู้สอนตามที่เห็นสมควร (7) โรงเรียนเอกชนขั้นพื้นฐานที่ปฏิบัติตามข้อกำหนดที่บัญญัติไว้ในกฎหมายจะได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐในมาตรฐานเดียวกับโรงเรียนรัฐบาล แม้ว่าในอดีตเนเธอร์แลนด์จะมีพระราชบัญญัติการศึกษา 1801 และรัฐธรรมนูญ 1814 แต่ประชาชนก็ยังไม่ได้มีเสรีภาพทางการศึกษามากนัก จนกระทั่งในปี 1848 เมื่อรัฐบาลประกาศใช้รัฐธรรมนูญใหม่ของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์จึงมีการบัญญัติมาตรา 23 ไว้เพื่อให้การรับรองเสรีภาพของประชาชนในการจัดการศึกษา และมาตรานี้ก็ดำรงอยู่ในรัฐธรรมนูญเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน มาตรานี้ของรัฐธรรมนูญ 1848 ถือได้ว่าเป็นชัยชนะครั้งแรกของฝ่ายที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนท์และคาทอลิกในการต่อสู้เรียกร้องสิทธิทางการศึกษาที่รู้จักกันในเวลาต่อมาว่า Schools Dispute อย่างไรก็ดี สิทธิทางการศึกษาของประชาชนที่ได้มานี้ยังไม่สมบูรณ์ เนื่องจากว่าแม้รัฐบาลจะยินยอมให้ประชาชนจัดการศึกษาได้ แต่โรงเรียนเอกชนเหล่านี้ก็ต้องหาเงินมาดำเนินการเอง ต่างจากโรงเรียนของรัฐบาลที่ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐทั้งหมด ความไม่เท่าเทียมกันระหว่างการศึกษาของรัฐและเอกชนนี้ นำไปสู่ประเด็นต่อสู้ทางการเมืองที่เรียกว่า  Schools Dispute ซึ่งเป็นการต่อสู้เรียกร้องทวงสิทธิเสมอภาคทางการศึกษาอันยาวนานในประเทศเนเธอร์แลนด์   ทั้งนี้โดยฝ่ายโปรเตสแตนท์และคาทอลิกต้องการให้มีโรงเรียนที่สังกัดความเชื่อทางศาสนา และได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากรัฐ   ในขณะที่ฝ่ายเสรีนิยมก็ต้องการโรงเรียนที่ไม่สังกัดความเชื่อใด ๆ   พร้อมกันนั้นก็ต้องการให้เสรีภาพทางการศึกษาซึ่งได้รับการรับรองจากรัฐธรรมนูญนี้ สะท้อนออกมาในรูปของการได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกันในทางการเงินระหว่างโรงเรียนรัฐและโรงเรียนเอกชน ท้ายที่สุดในปี 1917 ทุกฝ่ายก็สามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันในเหตุการณ์ที่เรียกว่า Pacification 1917   จึงมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปีนั้น  ทำให้ทั้งโรงเรียนรัฐและโรงเรียนเอกชนต่างได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากรัฐอย่างเท่าเทียมกัน .................................................... การขยายตัวของการศึกษาทางเลือกในเนเธอร์แลนด์ ผลจาก Pacification 1917 ทำให้ไม่เพียงรัฐจะต้องจัดการศึกษาแบบให้เปล่าในโรงเรียนรัฐบาลแล้ว...
Read more »